Dieta w przewlekłym zapaleniu żołądka i chorobie wrzodowej

Przewlekłe zapalenie żołądka powstaje w wyniku uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Błona śluzowa żołądka osoby, u której stwierdzono jej stan zapalny jest przekrwiona, obrzęknięta, mogą pojawiać się w niej nadżerki. Nieleczone zapalenie żołądka prowadzi zwykle do wystąpienia choroby wrzodowej. Najczęstszą przyczyną choroby jest zakażenie helicobacter pylori. Szacuje się, że w Polsce zakażonych H. pylori może być nawet 70% populacji (na szczęście u większości zakażonych choroba nie rozwija się). Do innych przyczyn wystąpienia przewlekłego zapalenia żołądka należą: niezdrowy tryb życia, jedzenie w pośpiechu, stres, niewłaściwa dieta, alkohol, leki, zarzucanie żółci do żołądka, choroba może wystąpić również na tle autoimmunologicznym. U niektórych ludzi schorzenie może przebiegać bezobjawowo, inni skarżą się na ból i ucisk w nadbrzuszu, nudności, zgagę. Jak sobie radzić? Jak powinna wyglądać dieta w zapaleniu żołądka?

Podstawą żywieniowego leczenia zapalenia żołądka jest ochrona błony śluzowej, tak by mogła się zregenerować. W diecie bardzo indywidualnie i ostrożnie dobiera się produkty spożywcze. Często zdarza się, że produkty, które jednej osobie służą, innej mogą szkodzić, jednak istnieje kilka zasad, którymi należy się kierować przy układaniu jadłospisu:

• Zaleca się, aby dieta osoby cierpiącej z powodu zapalenia błony śluzowej żołądka była lekkostrawna, pozbawiona produktów pobudzających zwiększone wydzielanie soków żołądkowych. Unikać należy zatem dań tłustych, smażonych czy choćby pieczonych i duszonych z dodatkiem tłuszczu,
• Należy dziennie spożywać min. 4 - 6 małych posiłków,
• Przerwy pomiędzy nimi nie powinny być dłuższe niż 3 godz.,
• Posiłki jadać należy regularnie, w miarę o jednakowej porze, zawsze je popijając,
• Pokarm należy dokładnie żuć, nie połykać dużych kęsów,
• Przy posiłkach należy skupiać się tylko na jedzeniu, nie oglądać telewizji, nie czytać, nie prowadzić rozmów, nie należy jeść w pośpiechu, a po jedzeniu zawsze chwilę odpocząć,
• Ostatni posiłek powinien być jedzony nie później niż 2-3 godziny przed snem,
• Powinno się ograniczać warzywa i owoce spożywane na surowo, chyba, że są one miękkie i bardzo dojrzałe. W przeciwnym razie dostarczają dużych ilości błonnika, który podrażnia ściany żołądka. Podobnie działa pieczywo pełnoziarniste,
• Wyeliminować należy ostre przyprawy oraz wszelkie używki jak kawa, mocna herbata, alkohol. Objawy nasilać mogą się po spożyciu czekolady oraz wyrobów, w skład których wchodzi kakao. Wskazane jest zaprzestanie palenia oraz unikania leków podrażniających śluzówkę żołądka, takich jak aspiryna.

Całkowite zwalczenie H. pylori możliwe jest tylko poprzez złożoną i długą antybiotykoterapię, jednak właściwą dietą możemy ograniczyć rozwój bakterii. Co będzie naszym sprzymierzeńcem?

• Żywność zawierająca flawonoidy, takie jak jabłka, seler, żurawina, cebula, czosnek i herbata,
• Przeciwutleniacze, w tym owoce (np. jagody, wiśnie, pomidory) i warzywa? (np. brokuły, papryka),
• Pokarmy bogate w witaminy z grupy B i wapń, (migdały, fasola, ciemno zielone warzywa liściaste),
• Kwasy tłuszczowe Omega-3 kwasy tłuszczowe,
• Probiotyki – mogą pomóc stłumić H. pylori.

Pomocniczo w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej żołądka możemy stosować zioła wykazujące działanie ściągające oraz ochronne. Najpopularniejsze rośliny lecznicze stosowane w zapaleniu żołądka i chorobie wrzodowej to:

• Kłącze pięciornika kurze ziele (Tormentillae rhizoma),
• Liść orzecha włoskiego (Juglandis folium),
• Liść borówki brusznicy (Vitis ideae folium),
• Kora dębu (Quercus cortex),
• Kora wierzby białej i purpurowej (Salicis cortex),
• Owoc borówki czernicy (Myrtylli fructus),
• Liść babki lancetowatej (Plantaginis lanceolatae folium),
• Liść szałwii lekarskiej (Salviae officinalis folium),
• Liść mącznicy lekarskiej (Uvae ursi folium),
• Liść jeżyny fałdowanej (Rubi fruticosi folium).

Te substancje roślinne mogą występować pojedynczo w preparatach lub jako tzw. zioła złożone, mieszanki złożone. Zbawienne działanie na błonę śluzową żołądka mają także nasiona lnu. Zawierają one ok. 6% śluzu w łupinie nasiennej oraz inne związki. Mukopolisacharydy w śluzie lnu są bardzo podobne do naturalnego śluzu, dlatego też, gdy zaburzone jest wydzielanie śluzu w przewodzie pokarmowym, zastępują one jego miejsce, działając ochronnie na ścianę przewodu pokarmowego. Działanie gojące wykazuje również korzeń lukrecji.